Genel Olarak

7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu (“Kanun”) kapsamında spor federasyonları, spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin tescili ve tabi olduğu mevzuatın belirlenmesi ile birlikte, bahsi geçen tüzel kişilikler hakkında bir kısım mali düzenlemelere de yer verilmiştir. Bu kapsamda, spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri ile yöneticilerinin tabi olduğu mali yükümlülükler ve bu yükümlülüklerin ihlâli durumunda öngörülen ağır müeyyideler, Kanunun belki de en fazla ses getiren yönü olmuştur.

Kanunun “Spor Kulüpleri ve Spor Anonim Şirketlerinin Bütçe ve Harcama İlkeleri” başlıklı 20. maddesinin 5. fıkrasında, spor kulübü ile spor anonim şirketlerinin borçlanma sınırları hakkında bir kısım düzenlemeler yapılmış; ilgili fıkranın son cümlesinde “Bu fıkrada yer alan sınırlamalardan muafiyete ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.” denilmekle, borçlanma sınırlamalarından muafiyete ilişkin düzenlemelerin Gençlik ve Spor Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından düzenleneceği belirtilmiştir.

Bu kapsamda, Bakanlık tarafından hazırlanan “Spor Kulüpleri ve Spor Anonim Şirketlerinin Borçlanma Sınırlamalarından Muafiyetlerine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” (“Yönetmelik”), 22/12/2022 tarihli ve 32051 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Kanun Düzenlemeleri

Kanun m. 20 uyarınca, spor kulüplerinin ve spor anonim şirketlerinin bir bütçe yılında önceki yıl brüt gelirlerinin en fazla %10’una kadar borçlanabileceği düzenlenmiştir. İlgili maddenin devamında ise bu limitlerin aşılması durumuna ilişkin bir kısım ihtimalden bahsedilmiştir. Buna göre;

• %10’un üzerindeki borçlanmalar, halka açık spor anonim şirketleri için sermayenin çoğunluğunu oluşturan pay sahipleri veya temsilcilerinin olumlu oyu ile kabul edilecek ek bütçe ile;
• %10’un üzerindeki borçlanmalar, diğer spor anonim şirketleri için sermayenin en az üçte ikisini oluşturan pay sahipleri veya temsilcilerinin olumlu oyu ile kabul edilecek ek bütçe ile;
• %10’un üzerindeki borçlanmalar, spor kulüplerinde genel kurul üye tamsayısının en az üçte ikisinin olumlu oyu ile kabul edilecek ek bütçe ile yapılabilecektir.

Her halükarda, ek bütçe ile yapılacak borçlanma, önceki yıl brüt gelirlerinin yüzde ellisinden fazla olamayacaktır. İlgili fıkra uyarınca, önceki yıl bütçelerindeki brüt gelirleri, giderlerinden fazla olan spor kulüpleri ve spor anonim şirketleri ise takip eden yıl bu fıkradaki sınırlamaların üzerinde söz konusu brüt gelir fazlası kadar ilave borçlanma yapabileceklerdir.

Bahsi geçen fıkra uyarınca, spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin yalnızca önceki yıl brüt gelirlerinin en fazla yüzde onuna kadar ve her halükârda vadesi mevcut yönetim kurulunun olağan görev süresinin bitiminden önce gelecek şekilde borç verebileceği kabul edilmiştir. Buna ek olarak, alınmış veya verilmiş mevcut borçların vadesinin mevcut yönetim kurulunun olağan görev süresinin bitiminden sonraki bir tarihe uzatılmasının da bu fıkra kapsamında borçlanma veya borç verme olarak değerlendirileceği düzenlenmiştir. Bu noktada Kanun Geçici Madde 2 ile yürürlüğü ertelenen ve hesaplama kapsamına girmeyecek ana para borcu ve faiz tutarlarının bildirimi ve hesaplanması hususlarına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Yönetmelik Düzenlemeleri

Yönetmelik ile birlikte, m. 4/1-c düzenlemesi ile, brüt gelirin “Bağımsız denetime tabi spor anonim şirketleri ile 7/9/2022 tarihli ve 31946 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Spor Kulüpleri Tarafından Tutulacak Defter ve Kayıtlar Hakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki spor kulüpleri için Türkiye Muhasebe Standartlarına göre hazırlanan finansal tablolardan hesaplanan gelirler toplamını; bağımsız denetime tabi olmayan spor anonim şirketleri ve aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki spor kulüpleri için Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre hazırlanan finansal tablolardan hesaplanan gelirler toplamını” ifade ettiği düzenlenmiştir.

Yönetmelik ile birlikte, aynı zamanda “borçlanma” ibaresinin hangi anlamı ile kullanıldığı ve hangi girdi ve çıktıların borçlanma niteliğinde olduğu açıklanmıştır. Bu kapsamda, bir yükümlülük olan borçlanmanın tutarının, Yönetmelik m. 5/2 uyarınca, içinde bulunulan hesap dönemi sonu itibarıyla finansal tablolarda yer alan yabancı kaynaklar toplamı ile bir önceki hesap dönemi sonu itibarıyla finansal tablolarda yer alan yabancı kaynaklar toplamının farkı olduğu ifade edilmiştir.

Kanun m. 20’de yer alan borçlanma sınırları, Yönetmelik ile tekrarlanmış ve ek bütçenin hangi şartlar altında tesis edilebileceği de Yönetmelik m. 5’in 4 ila 8. fıkraları arasında yinelenmiştir. Yine Yönetmelik m. 6 ile, Kanun m. 20/8’de yer alan düzenlemeye paralel olarak, spor kulüpleri ile spor anonim şirketlerinin, yönetim kurulu üyelerine, bunların eşleri ve üçüncü dereceye kadar hısımlarına ve spor anonim şirketlerinin, üzerinde doğrudan ya da dolaylı hâkimiyeti bulunan kişilere borç veremeyeceği veya bu kişiler lehine rehin, kefalet, ipotek veya diğer bir teminat sağlayamayacağı, sorumluluk yüklenemeyeceği ve bunların borçlarını devralamayacağı düzenlenmiştir.

Muafiyet

Yönetmelik m. 7/1 kapsamında, spor kulüpleri veya spor anonim şirketleri tarafından spor tesislerinin, spor faaliyetlerinde kullanılmak üzere satın alınması veya yapılması ya da spor tesisi yapmak için taşınmaz satın alınması, irtifak hakkı tesisi, kiralanması veya bu tesislerin bakım ve onarımına ilişkin borçlanmaların, yukarıda bahsi geçen borçlanma sınırlarından muaf olduğu düzenlenmiştir.

Unutulmamalıdır ki, yine Yönetmelik m. 7/2 uyarınca, bahsi geçen satın alınan taşınmazlar için yapılan borçlanmalar bakımından, Sermaye Piyasası Kurulunca oluşturulan Sermaye Piyasasında Gayrimenkul Değerlemesi Yapmaya Yetkili Kuruluşlar Listesinde yer alan gayrimenkul değerleme kuruluşları tarafından düzenlenen değerleme raporlarında belirtilen değer esas alınacaktır.

Spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerince muafiyet kapsamına girdiği kabulü ile borçlanma yapılması ve fakat bu borçlanmaların muafiyet kapsamında kalmadığının tespiti durumunda, Kanun m. 47/1’de düzenlenen cezai hükümler ile hukuki yaptırımlar gündeme gelecektir.

Sonuç

Yönetmelik ile birlikte, özü itibariyle Kanunda yapılan mali düzenlemelerin, borçlanma ve borçlanma sınırlarına ilişkin bölümlerinin yinelenmesi ile yetinilmiş; son bölümde m. 7 ile muafiyete ilişkin, Yönetmeliğe karakterini ve adını veren düzenleme yapılarak spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerine spor tesisi ve altyapı yatırımı yapma konusunda teşvik sağlanmıştır.

Spor kulüpleri ve spor anonim şirketlerinin spor faaliyetlerinde kullanmak üzere taşınmaz alması kiralanması, irtifak hakkı tesisi ve bunların bakım-onarımı konusunda borçlanılması durumunda, bu borçlanmaların borçlanma limitleri içerisinde değerlendirilmemesi, başlangıç açısından olumlu bir gelişme iken; bu muafiyetin parasal değerinin gayrimenkul değerleme kuruluşlarına bırakılmış olması, ülkemizde mevcut değişken gayrimenkul ve hizmet değerleri karşısında bürokratik engel getirmek suretiyle zorlayıcı ve fakat bir yandan da afaki rakamlar ile borçlanma sınırlarının etkisiz kılınmasını önleyici bir adım olmuştur.

Adar UÇAR

Kurucu Ortak